Serdar Özer
Bötcher Türkiye
serdar.ozer@boettcher.com.tr
Birincisi; çevreye kontrolsüz saldığımız, direkt veya dolaylı olarak artmasına sebep olduğumuz CO2 gazı ve VOC (Uçucu organik bileşikler) emisyonları ile doğada kendi kendine çözünemeyen katı veya sıvı atıklar ve bu atıkların temiz su kaynaklarını kirletmesi.
İkincisi ise yüksek hammadde tüketimi ile kaynakların israf edilmesi ve buna bağlı olarak
ekonomik kayıplar.
Çevreyi Kirletme
İlk adımda, basılı ürünü üretirken ne kadar CO2 salınımı ortaya çıktığı hesaplanmalıdır. Bu hesaplama sırasında sadece baskı işinin kendisi değil, baskı işi sırasında kullanılan tüm malzemelere ve yapılan tüm işlere ait CO2 emisyonları dikkate alınmalıdır. Ayrıca, tedarikçilerden matbaaya ve matbaadan müşterilere yapılan tüm nakliye işlemleri, baskı öncesi, baskı ve baskı sonrasında kullanılan tüm makinelere ait enerji ihtiyaçları, matbaa ortamının ısıtılması, soğutulması ve hatta çalışanların matbaa içersindeki hareketleri bile hesaplamaya dâhil edilmelidir.Tüm bu işlemlerin ve hesaplamaların sonucu ortaya çıkan değer, o ürüne ait “CO2 –ayak izi” olarak tanımlanır.
Her baskı makinesi, hangi çeşit olursa olsun, enerji harcar, kâğıt tüketir, atık maddeler üretir. 2008 yılında Heidelberger Druckmaschinen AG tarafından yapılan bir araştırmada tipik bir baskı makinesinin bir yıl boyunca çevreye verdiği etki hesaplanmıştır. Örnek olarak ele alınan makine, 6+lak üniteli 70x100 ebadında bir baskı makinesi ve bu makinenin yılda 250 gün, 3 vardiya çalıştığı, bu süre zarfında 36 milyon baskı yaptığı varsayılmıştır.
Yapılan gözlemler sonucu, bir yılda kullanılan 4.059 ton kâğıt yüzünden oluşan CO2 gazı miktarı 4300 ton, fire olarak atılan 283 ton kâğıt yüzünden oluşan CO2 gazı miktarı 300 ton ve 560 mWh enerji kullanımı sonucu oluşan CO2 gazı miktarı ise 300 ton olarak hesaplanmıştır. Kâğıdın burada en önemli rolü üstlendiği açıktır ve hatta fire olarak atılan kâğıt yüzünden oluşan emisyonla bir yıl boyunca kullanılan tüm enerjinin üretimi yüzünden oluşan emisyon miktarı hemen hemen aynıdır.
Almanya’ da, Federal Baskı ve Medya Birliği (BVDM), matbaalara CO2 ayak izinin hesaplanmasında ve salınım sertifikalarının alınmasında yardımcı olmaktadır. Bu birlik, üyelerine internet tabanlı bir hesaplama programı sunmaktadır.
Aynı araştırmaya göre bir yıl boyunca;
-54 ton mürekkep kullanımı
-2 ton mürekkep atığı,
-283 ton katı atık
-7200 litre IPA kullanımı
-6500 litre IPA kaynaklı VOC (Uçucu Organik Bileşik) atığı
-2400 litre temizleme solventi kullanımı
-1200 litre solvent kaynaklı VOC atığı
-35.000 litre temiz su kullanımı
-3.200 litre kirli atık su
-900 kg püskürtme tozu kullanımı
-60 kg kullanılamayan 15 mikron altı püskürtme tozu emisyonu
-560.000 kWh enerji kullanımı
Ortaya çıktığı hesaplanmıştır.
Kaynakların İsrafı veya Yılda 190 Ton Kâğıt Tasarrufu
Grafik 1’de gösterilen baskı makinesinde günde ortalama 8.000 baskı adedi olan 18 iş basıldığı ve fire oranının % 7 olduğu düşünülmüştür. Yukarıdaki ekolojik rakamlar, ekonomik hesaplamalar kadar etkileyici. Görüldüğü gibi tabaka ofset baskıda en önemli çevresel faktör fire oranlarıdır. İş başına ortalama 600 tabaka fire, üç vardiya çalışan 70x100 ebatlı bir baskı makinesinde bir yılda 280 ton kâğıt fire olarak atılıyor. Bu yaklaşık 300 ton CO2 emisyonuna karşılık geliyor.
Eğer bu baskı makinesinde basılan işlerde harcanan fire oranı düşürülebilirse, hem çevresel hem de ekonomik olarak büyük fayda elde edilmiş olur. Fire oranını azaltmak için günümüzde birçok teknolojik imkân sunulmaktadır. Ancak belki de en önemlisi tüm baskı süreci boyunca birbirleriyle uyumlu ürünlerin kullanılması gerektiğidir. Teknolojik imkânları kullanarak ve birbirleriyle uyumlu ürünler sayesinde tümüyle yeşil baskı yapılarak bu makinedeki fire oranını ortalama 400 tabakaya indirip, yılda 190 ton kâğıt tasarrufu yapılabilir. Bu yaklaşık 3.000 ağacın kurtarılması demektir. Dolayısıyla, fire oranının düşürülmesi hem çevre koruma açısından hem de ekonomik açıdan son derece önemlidir.
Yeşil Yatırım 2-3 Yılda Kendini Amorti Edebiliyor
“Yeşil baskı, sadece bir satış argümanı olarak algılanmamalıdır. Çevre dostu üretim, maliyetleri önemli ölçüde azaltmaktadır. Bu gerçek, sektör tarafından hala yaygın olarak bilinmemektedir.
Araştırma sonucuna göre tümüyle yeşil donanımlı bir makineyle geleneksel tarzda bir makine karşılaştırıldığında, % 20 daha az enerji kullanımı, üçte bir oranında atık masraflarında düşme ve %5 daha az CO2 emisyonu ortaya çıkmaktadır. Mürekkep, alkol, temizlik maddeleri, su ve püskürtme tozu tüketimi de önemli ölçüde düşmektedir. Yıl bazında tüm bun avantajları hesapladığınızda 210.000 € tasarruf yapılabileceği ortaya çıkmaktadır. Bu hesaplama ile yeşil baskı yatırımının kendi kendini en fazla 2-3 yıl içinde amorti edebileceği açıktır. Sadece bununla kalmayıp azalan baskı hazırlık-baskıya giriş süreleri ile üretkenliği arttırarak, üretim kapasitesini arttırmak mümkündür.
Böttcher’in Yeşil Girişim Ürünleri ve Çözümleri
1- Alkolsüz Baskı Projesi
Rakamlara bakıldığında en fazla VOC kirlenmesine sebep olan baskı üretim bileşeninin Izopropil Alkol (IPA) olduğu görülmektedir. Matbaalar üretim sürecinde alkolü azaltarak veya tümüyle alkolsüz baskı yaparak hem karbon salınımını minimize edebilir hem de üretim maliyetinde önemli yer tutan bir kalemden kurtulabileceklerdir.
Alkolsüz baskı teknolojisine Böttcher’in yaptığı katkılar;
ProAqualis: Hidrofilik özellikleri en üst seviyede, nemlendirme sistemine mürekkep
bulaşmasını, radyal şişmeyi ve baskıda şeritlenme (cording Stripes) oluşumunu önleyen alkolsüz nemlendirme merdaneleri. (2009 senesinde son optimizasyonu yapılan bu merdane SM/CD 102, XL 105, KBA Rapida 106 makinelerinin fabrika çıkış standart nemlendirme merdanesi olarak kullanıma başlanmıştır.)
BöttcherTop 5400: Böttcher’in, merdane kauçuğu geliştirmedeki know-how tecrübesini blanket üretimine de aktararak geliştirdiği alkolsüz baskıyı kolaylaştıran hidrofilik baskı blanketidir.
BöttcherFount S-3006: Geleneksel baskı süreçlerinde alkolün avantajlarını yerine getiren bu hazne suyu katkısı ile %0 alkol oranında baskı yapmak mümkün hale gelmiştir.
Böttcherin FR-1000: Nemlendirme-Matik merdanelerinin temizliği için özel olarak geliştirilen bir üründür. Mürekkep çözme gücünün oldukça yüksek olmasına karşı aseton ve aromatlar gibi merdaneye ve çevreye zarar verici agresif bileşikler içermez. FR-1000 sayesinde merdaneler; temizlik, duruş ve yeniden baskıya geçişlerde hidrofilik özelliklerini kaybetmemekte ve alkolsüz baskı kolaylaşmaktadır.
BöttcherPro Cleanfix, Calciumfix, Rol-O-Past: Optimum transfer ve optimum su-mürekkep dengesi için kesinlikle en önemli kıstas temiz bir merdane yüzeyidir. Bu sebepten dolayı merdaneler; kâğıt tozu, kuşeleme artıkları, mürekkep kalıntıları ve sudaki kirece karşı sistematik şekilde belli aralıklarda aksatılmadan temizlenmelidir. Temiz ve orijinal pürüzlülüğe ulaşmış merdaneler alkolsüz baskı yapmayı kolaylaştırır. Çünkü suyu ve mürekkebi daha etkili transfer ederek dengenin çabuk kurulmasını ve uzun sure stabil kalmasını sağlar.
Alkolsüz Baskı Tavsiyeleri
Alkolsüz baskıya geçmeden önce baskı makinesinin bakımı ve ayarları tam olarak yapılmalıdır. Aşağıdaki parametreler dikkat edilmesi geren hususlardır;
-Makine konfigürasyonu eksiksiz olmalı,
-Alkol ölçüm ve dozajlama sistemleri doğru ölçmeli ve doğru çalışmalı
-Hazne suyu dozajlama sistemleri doğru çalışmalı,
-Su iletkenlik ölçümü doğru yapılmalı,
-Su kalitesi sabit kalmalı
-Su Reverse Osmosis - ters ozmoz sistemlerle arıtılmalı ve sertliği BöttcherPro Calcit ile uygun değere çıkarılmalı,
-Merdane ayarları kesin doğru olmalı,
-Makine düzenli olarak temizlenmeli ve bakımı yapılmalı,
-Düzenli olarak, hazne suyu sirkülâsyon sistemi Hydroclean ile temizlenmeli,
-Alkol oranı basamak basamak düşürülmeli.
2- Düşük VOC Ve VOC İçermeyen Temizlik Solventleri
Çevreye duyarlı üretim yapmanın önemli adımlarından biri, karbon salınımlarının azaltılmasıdır. Burada salınımlardan kastedilen VOC olarak kısaca tanımlanan uçucu organik bileşenlerdir. Bu uçucu organik bileşenler, özellikle temizlik amaçlı kullanılan solventlerden ve Izopropil alkolden (IPA) kaynaklanır.
Böttcher olarak, uzun zamandan beri, matbaaların CO2 salınımlarını azaltacak ürünler üretiyoruz ve yenilerini geliştirmeye devam ediyoruz. Düşük VOC içerikli yüksek parlama noktalı solventler matbaaların karbon salınımlarını önemli ölçüde düşürecektir. Böttcherin Mistral, Böttcherin Twister, Böttcherin 60, Böttcherin 6004, Böttcherin C-29 bu segmentteki ürünlerimizdendir.
Ayrıca hiç VOC içermeyen Feboclean Bio-3 isimli solventimiz tamamen bitkisel bazlı ve yenilenebilir kaynaklardan üretilmiş, 170 oC üzeri parlama noktasına sahip en yeşil solventimizdir. Bu ürün yıllardan beri Almanya ve İsviçre’ de büyük matbaalar tarafından kullanılmaktadır.
Ayrıca, parlama noktasının yükselmesi, buharlaşma oranın düşmesi ve daha az solvent kullanım miktarı anlamına gelmektedir.
3- Arıtılabilir Solventler
Hem karbon salınımını düşürüp hem de en az hammadde kullanarak kaynaklardan maksimum yararlanmak isteyen matbaalar için düşük VOC içerikli ve arıtılabilir solventlerimizi öneriyoruz.
Böttcherin 60-F, Böttcherin 100-F isimli solventler arıtılıp tekrar tekrar kullanıma olanak sağlayan yeşil solventlerimizdendir.
4- Silux 20 ve Silux 35
Üretim programımızda bulunan yeşil ürünlerden birisi de püskürtme tozudur. Bu ürün matbaa ortamını en az kirletme özelliği ispatlanmış bir üründür. Baskı pudraları içerinde 15 mikron’dan küçük partiküller, işlevsel olarak hiçbir anlam ifade etmezler. Bu partiküller kâğıt üzerine değil, yere veya ortama dağılırlar. Dolayısıyla matbaa ortamı ve baskı makinesi aşırı kirlenir. Silux 20’nin içeriğindeki 15 mikrondan küçük partikül oranı minimuma indirilmiştir. Böylece kullanılan baskı pudrasının neredeyse tamamının işlevsel olarak kullanılması garantilenmiş olur.
5- Malzeme Uyumu
Baskı sürecinde kullanılan tüm malzemelerin ve bileşenlerin birbirleriyle uyum içinde çalışması baskı hazırlığını, baskıya girişi hızlandırarak ve temiz baskının stabil kalmasını sağlayarak ayar firelerini ve baskı sırasında dur-kalk firelerini azaltmada önemli rol oynar. Örneğin günümüzde, çevre koruma arayışlarından birisi de mürekkeplerde bitkisel bazlı bağlayıcılar kullanılmasıdır. Çünkü bitkisel bazlı yağlar hem yenilenebilir kaynaklardır hem de mineral kaynaklı yağlara göre çevreyi daha az kirletmektedir. Fakat geleneksel merdane ve blanketler bitkisel bazlı maddelere karşı kimyasal açıdan dirençsizdir, elostomer malzemeler üzerinde çok çabuk büzülme veya şişme deformasyonları oluşabilmektedir. İşte bu noktada Böttcher işinizi kolaylaştırmak için, baskı sürecinde ihtiyaç duyacağınız tüm malzemeleri, merdane, blanket, kimyasalların hepsini birbirleriyle optimum uyum içinde çalışacak şekilde geliştirmektedir. Bu sayede kimyasal reaksiyonlardan gelebilecek tüm riskler ortadan kalkmaktadır.
6- Maksimum Servis Ömrü ve Minimum Kaynak Kullanımı
Böttcher’in bakış açısı sadece ürün odaklı değildir, baskı sistemlerinin bütününe odaklanan uzmanlarımız tüm öğelerin uyum içinde çalıştığı sistem çözümleri ortaya koyabilmektedir.
Yeni makine konfigürasyonları, yeni baskı üretim bileşenleri, artan makine hızları, değişen trendler ve müşteri isteklerine karşı hazırlıklı olmak ve hatta daha iyisi için önderlik etme misyonu ile müşterilerimizin, sunduğumuz çözümlerden maksimum fayda elde etmesini sağlıyoruz.
Print Systems Anlayışı İle Böttcher’in Müşterilerine Önerdiği Adım Adım Yeşilleşme Planı
-Sürdürülebilir orman projelerinden temin edilen, FSC ve PEFC organisazyonlarınca sertifika verilmiş kâğıtları kullanın
-Yenilikçi ve ileri teknolojileri benimseyerek kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını sağlayın.
-Baskı üretim süreçlerinde birbirleriyle uyumlu ürünleri kullanın
-Atıklarınızı azaltın
-Verimliliğinizi arttırın.
-Hammadde kullanımının azaltılması açısından üretim süreçlerinizde sürekli sistematik ve proaktif iyileştirmeler yapma eğiliminde olun.
-Çevreye verilen negatif etkiyi azaltmak için geri dönüştürün, yeniden işleyin, yeniden kullanın.
-CO2 salınımlarınızı iklim koruma amaçlı yatırımlar ve yardımlarla dengeleyin.CO2 salınımları ve ilkim değişimi küresel bir problem olduğu için, yatırımlar herhangi bir yerde yapılabilir. Önemli olan dengelemenin gerçekleşmesidir.
Print + Systems Anlayışının Müşterileri Açısından Totalde Maksimum Fayda Elde Etmeye Odaklanmasının İşiniz Açısından Anlamı
-Sürecin doğrudan bir yararı olarak, düşük üretim maliyetlerinin şirketinizin kazanma, kar
etme gücünü arttırması
-Rekabet gücünüzün artması,
-Etkin tedarik zinciri yönetimi
-Stabil üretim ortamı ile varlıklarınızın etkin kullanımı,
-Stabil üretim, kısa teslimat süreleri ve sevkıyat faktörü ile stok ve maliyetinin azaltımı
-Daha istikrarlı ve gelişen kalite performansı
-Ulaşılan yüksek üretim verimliliği, zaman ve kaynak tasarrufu ile kar maksimizasyonu
-Uzun servis ömrü ve gerçek maliyet hesabı ile kısa ROI (yatırımın geri dönüşü) süresi,
-Deneyimlerimizden doğrudan yararlanan müşterilerimiz için ölçülebilir, görülebilir katma
değer oluşumu
-Etkin ve bilinçli atık yönetimi ile çevre ve insan sağlığı yasalarına uyma maliyetinde düşüş.